Wil de echte Hillary Clinton nu opstaan? (Knack, 27 september 2006)

Hillary Clinton warmt zich op voor het presidentschap. Daar komt heel wat bij kijken. Van een nieuw kapsel tot een conservatieve rebranding.

Door Peter Vermaas

Geïnspireerd door de actrice Sharon Stone adverteert het Museum of Sex aan Fifth Avenue in New York deze dagen met de minitentoonstelling The Presidential Bust of Hillary Clinton. De tentoonstelling heeft – excuses voor de woordspeling – weinig om het lijf: beeldhouwer Daniel Edwards, die eerder een levensgrote barende Britney Spears fabriceerde, vond het een groot gemis dat Clinton, senator voor de staat New York, zich immer ‘geharnast’ kleedt en zo weinig van haar vrouwelijkheid laat zien. Daarom maakte hij het ‘eerste portret van Hillary als president’: een blote buste met een streng kijkende Hillary boven een decolleté van Hollywoodomvang. De aanleiding van de expositie is interessant. ‘Hillary Clinton is geweldig’, antwoordde de actrice Sharon Stone op vragen over de kansen van de voormalige first lady voor het presidentschap in 2008. ‘Maar’, vervolgde de actrice die vrouwelijk leiderschap in Basic Instinct een nieuwe dimensie gaf, ‘ik denk dat het voor haar te vroeg is om te kandideren voor het presidentschap. Dit zal raar klinken, maar een vrouw moet in zo’n functie voorbij haar seksualiteit zijn. Hillary heeft nog altijd seksuele macht, en ik denk niet dat mensen dat accepteren. Het is te bedreigend.’ Het was deze quote die Daniel Edwards en het Museum of Sex deed besluiten om een, wat zij noemen, ‘intellectuele discussie’ te starten over roem, seks en politiek in de Ver- enigde Staten.

Intellectueel of niet, nieuw is deze discussie allerminst. En meestal wordt ze gevoerd in het licht van de hogere ambities van Hillary Rodham Clinton (geboren in 1947). Sinds Bill Clinton voor het eerst het Witte Huis betrad, beweren insiders dat zijn presidentschap slechts als opstapje diende voor het presidentschap van Hillary, de ware machtswellusteling van de familie uit Arkansas. Alles in haar leven zou in het teken hebben gestaan van haar eigen ambities: vanaf haar wild pro-choice-activisme in de jaren zeventig tot de wijze waarop ze haar taak als first lady invulde, haar onwaarschijnlijke vergevingsgezindheid na de Lewinsky-affaire en haar huidig conservatisme.

Meer dan over welke first lady ook zijn er over Hillary boeken geschreven, boekenkasten vol sinds halverwege de jaren negentig. Hoe politiek correct de auteurs ook proberen te zijn, hoe erg ze Hillary’s bijzondere vakinhoudelijke kwaliteiten ook prijzen, uiteindelijk behandelen alle boeken haar vrouw-zijn. Nooit eerder durfden Democraten of Republikeinen het aan om een vrouw voor het presidentschap te nomineren, en slechts één keer was een vrouw kandidaat voor het vicepresidentschap: Geraldine Ferraro was in 1984 de running mate van de lang vergeten Walter Mondale. Met Hillary in de race is sekse in de Amerikaanse politiek opeens een hot issue. De politieke analist Dick Morris van het conservatieve Fox News vindt dat de Republikeinen niet kunnen achterblijven, en Condoleezza Rice in de strijd moeten werpen. Alleen ‘Condi’ – vrouw én zwart – kan het electoraat voor de Republikeinen verbreden met de zwarte stem, de latinostem en de stem van vrouwen.

HET MERK HILLARY

Twee weken geleden nam Hillary Clinton de eerste horde op haar weg naar een eventueel presidentschap in 2008. In de staat New York, die zij in de Senaat representeert, werden op 12 september de primaries – de voorverkiezingen binnen de partij – gehouden voor de mid-term elections van 7 november. Zij nam het op tegen de onbekende antioorlogskandidaat Jonathan Tasini. Deze corpulente vakbondsman had nauwelijks geld om campagne te voeren, maar hoopte als groot pleitbezorger van een terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit Irak op een herhaling van het scenario dat zich twee maanden geleden in Connecticut afspeelde. Daar wipte de onbekende Ned Lamont de zittende Democratische senator Joe Lieberman met dezelfde antioorlogsboodschap. Lieberman beleed zijn steun aan de Irakoorlog te openlijk, meenden Lamont en de kiezers. Lamont werd de kandidaat van de Democraten, de ervaren Lieberman moet in november als onafhankelijke kandidaat zijn Senaatszetel verdedigen.

Ook Hillary Clinton steunde in 2002 de oorlog in Irak. Anders dan Lieberman heeft ze zich in de Senaat wel uitgesproken voor een ‘gefaseerde terugtrekking’ van de troepen. Bovendien kwam ze begin augustus nog serieus in aanvaring met minister van Defensie Donald Rumsfeld. Ze eiste, zoals wel meer Democraten én zelfs Republikeinen de laatste tijd doen, zijn onmiddellijke ontslag.

Hillary Clinton heeft zich omringd met de allerbeste fundraisers uit de Democratische Partij. Terwijl Jonathan Tasini het moest zien te redden met 130.000 dollar aan campagnegelden, verzamelde Hillary Clinton in het afgelopen jaar alleen al meer dan 38 miljoen dollar. Sinds haar aantreden in de Senaat in 2001 haalt zij permanent geld op. Het geld, zeggen waarnemers, is vooral bedoeld om alvast een oorlogskas op te bouwen voor de presidentsverkiezingen van 2008, maar kon in een noodgeval ook al dienen bij de primaries. De arme Tasini had met andere woorden geen schijn van kans. De nieuwe gematigde Hillary, zoals de kiezers haar de laatste zes jaar in de Senaat meemaakten, was niet te verslaan in de voorverkiezingen.

Maar deze Hillary Clinton is niet de wáre Hillary Clinton, waarschuwt schrijver Dick Morris bij herhaling. En hij kan het weten. Tot aan zijn roem- loze ontslag in 1996 was hij een belangrijke adviseur van Bill Clinton; hij kent de familie goed. Inmiddels is hij, in zijn boeken en in zijn commentaar op Fox News, de felste campaigner tégen Hillary’s presidentskandidatuur.

Steeds weer wijst Morris de kijkers in marketingtaal op de vakkundige rebranding van Hillary, op de nieuwe invulling van het merk Hillary Clinton, zeg maar. Haar adviseurs en zijzelf hebben er alles aan gedaan om Hillary Clinton in bredere kringen acceptabel te maken: als senator was ze dik met antiabortusactivisten, liet ze zich fotograferen met de conservatiefste dominees en bezocht ze verscheidene malen onder veel mediabelangstelling de troepen in Irak. Ze mat zich zelfs een beschaafd kapsel aan, terwijl ze als first lady een ‘haardos droeg die elke dag hysterischer werd’, volgens Morris.

De rebranding heeft succes, dat geeft zelfs Morris toe: aan het begin van haar zittingsperiode identificeerden kiezers Hillary als een linkse Democraat, vandaag zien steeds meer mensen haar als een ‘gematigde’ liberaal. Een minimumvereiste om ooit kans te kunnen maken op het presidentschap.

Zodra ze in het Witte Huis zit, gelooft Morris dat de ware Hillary zal opstaan: de compromisloze, intolerante, liberale ideoloog die ze altijd geweest is. Diep vanbinnen is Hillary een cynische vrouw, zegt hij, die overal complotten ziet en op feestjes de vreselijkste dingen over Republikeinen zegt. Een wolf in schaapskleren, een gevaar voor de fatsoenlijke Amerikaanse samenleving.

HARRY RODHAM

Het Republikeinse alternatief dat Dick Morris voor ogen heeft, minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice, is een nog onzekerder kandidaat. Zij voerde nog nooit campagne, nam vooralsnog geen standpunten in over binnenlandse kwesties en heeft niet de jarenlange ervaring van Hillary Clinton. Dat Morris juist haar als kandidaat voorstelt, noemt auteur Susan Estrich van The Case for Hillary Clinton typerend voor de manier waarop een vrouwelijke presidentskandidaat wordt beoordeeld.

Stel je voor, schrijft Estrich, dat Hillary niet als vrouw maar als Harry Rodham door het leven ging. Dan zou ze in alle opzichten de beste kandidaat zijn: een goed gepositioneerd, briljant, charismatisch en ruim gefinancierd voormalig lid van de regering-Clinton. Bovendien vindt zeventig procent van de New Yorkers dat ze haar werk goed doet en raakt ze op haar sloffen verkozen voor een tweede termijn. Zo iemand is ‘hot’, jubelt Estrich, en zou niet onverkiesbaar of te ambitieus genoemd worden, zoals prominente (mannelijke) Democraten nu wel doen met Hillary Clinton. Na de primaries volgen in november de ook voor Hillary Clinton allesbepalende tussentijdse verkiezingen. Dan zal blijken of ze voldoende steun krijgt om volgend jaar de presidentskandidaat van de Democratische Partij te worden. Sharon Stone voorspelde het al: dit zal over meer gaan dan politieke inhoud alleen.

Advertisements

About this entry