Nancy Pelosi: de Cadillac liberal (Knack 21 november 2006)

Vorige week donderdag werd Nancy Pelosi, als eerste vrouw ooit, verkozen tot speaker van het Huis van Afgevaardigden.

Door Peter Vermaas

De nationale conservatieve televisiebullebak Bill O’Reilly van Fox News had het er maar moeilijk mee. Een meerderheid van de Amerikanen, zo bleek uit onderzoek, zag dat de oorlog in Irak behoorlijk uit de hand liep. Ook O’Reilly moest bekennen dat niet alles van een leien dakje ging. Maar zou het iets oplossen om op 7 november op de Democraten te stemmen? Bijna dagelijks herhaalde hij waar volgens hem het verkiezingsdebat om draaide: ‘De normen en waarden van San Francisco tegenover chaos in Irak.’

Met ‘San Francisco’ verwees O’Reilly naar Nancy Pelosi (66), afgevaardigde namens het achtste district van Californië in het Huis van Afgevaardigden, waaronder de liberale stad aan de westkust valt, en leider van de Democraten. Afgelopen donderdag werd ze officieel verkozen tot speaker van het Huis. In die functie is ze tweede in lijn voor het presidentschap. In het onwaarschijnlijke geval dat zowel president George Bush als vicepresident Dick Cheney iets overkomt, wordt Pelosi geacht het land te leiden. Voor mensen als Bill O’Reilly is dat een schrikbeeld waarbij zelfs de situatie in het desintegrerende Irak verbleekt.

San Francisco is volgens de Fox-presentator ‘de meest linkse stad’ van de VS en Pelosi’s kiesdistrict is ‘het meest linkse in de wereld’. Maar hoe links is Pelosi zelf eigenlijk? In San Francisco wordt ze juist bekritiseerd omdat ze geen afzettingsprocedure tegen president Bush wil beginnen (‘tijdverspilling’) en omdat ze niet in één keer de troepen uit Irak wil terughalen (‘onverantwoord’). Ze is, zegt men, een ‘Cadillac liberal’: een liberale Democraat in een conservatief jasje. Pelosi, wier vader burgemeester van de gematigde stad Baltimore was, is ‘San Francisco vanbinnen en Baltimore vanbuiten’, zei een van haar collega’s in The New York Times . Ze is een pragmatische liberaal.

Dat bleek niet het minst in de afgelopen jaren toen onder aanvoering van Pelosi door de Democraten een uitgekiende strategie werd uitgestippeld om het Congres terug te winnen. In districten waar sinds jaar en dag de Republikeinen wonnen, stonden nu conservatieve Democraten kandidaat. Terwijl Pelosi haar hele leven geijverd heeft voor het recht op abortus, heeft ze er in het kader van deze strategie voor gezorgd dat in de conservatievere staat Tennessee een vrouw met vergelijkbare liberale opvattingen geen Democratisch kandidaat werd. Pelosi stak veel geld in de campagne van haar meer gematigde tegenstander. Pelosi staat, mede door de contacten van haar schatrijke echtgenoot, bekend als een van de betere fondsenwervers van de Democratische Partij.

Deze strategie heeft gewerkt: zowel het Huis als de Senaat zijn in Democratische handen. Maar tegelijk ziet Pelosi zich geconfronteerd met partijgenoten die aanzienlijk minder liberaal zijn dan zijzelf of haar achterban. Veel van deze Blue Dog Democrats zitten voor ethische onderwerpen – abortus, homohuwelijk, stamcelonderzoek – meer op één lijn met Bill O’Reilly dan met oude rotten in de Democratische Partij. Als partijleider moet Pelosi de boel tenminste tot de presidentsverkiezingen van 2008 bij elkaar zien te houden.

Haar eerste dag als speaker was wat dat betreft geen succes. De door haar gesteunde kandidaat voor de positie van meerderheidsleider in het Huis, de vrij radicale Irakcriticus John Murtha, werd vernietigend verslagen door Steny Hoyer uit Maryland, een meer gematigde afgevaardigde waarmee Pelosi vaak aanvaringen heeft gehad. ‘Ze heeft een pak slaag gehad’, zei een Democraat in The Washington Post . Direct rezen alweer vragen over haar leiderschap. Maar Pelosi zelf glimlachte na afloop van de stemming en feliciteerde Hoyer met zijn ‘prachtige overwinning’.

Die lenigheid van geest kwam haar de afgelopen weken vaker van pas. Noemde ze president George W. Bush tijdens de campagnes nog ‘incompetent’, ‘gevaarlijk’ en ‘een leider zonder inschattingsvermogen’, direct na de verkiezingen liet ze geen kans voorbijgaan om uit te leggen dat ze ernaar uitziet om de komende jaren met de president samen te werken. De verhoudingen zijn allervriendelijkst. Toen Pelosi’s jongste dochter Alexandra afgelopen week van een dochter beviel, belde Bush met de jonge moeder en met de trotse oma. Zes jaar geleden maakte Alexandra Pelosi over de presidentscampagne van Bush de zeer kritische documentaire Journeys with George .

Advertenties

About this entry