Bush’ beschaving (De Groene Amsterdammer, 11 mei 2007)

Volgens historicus Andrew Roberts is president Bush de natuurlijke leider van het Britse rijk.

NEW YORK – Wekenlang was er in het Witte Huis geverfd en gepoetst om afgelopen maandag de Britse koningin Elizabeth II te kunnen ontvangen. Voor Bush en het personeel was zelfs een speciaal etiquetteboekje samengesteld, meldde The New York Times. Iedereen hield zijn hart vast: zou de Texaanse cowboy zich in koninklijk gezelschap weten te gedragen?

De president heeft een zekere reputatie. Zo begroette hij de Britse premier Tony Blair eens publiekelijk met: ‘Yo Blair, how are you doing?’ En in 1991, bij een staatsbanket tijdens zijn vaders presidentschap, legde hij Queen Elizabeth uit dat hij ‘het zwarte schaap van de familie’ was. Moeder Barbara Bush greep in toen haar zoon vervolgens aan de koningin vroeg wie bij háár in de familie het zwarte schaap was. Tijdens een sjiek diner bij de Verenigde Naties zette een dorstige Bush tot schrik van toenmalig minister Colin Powell een waterfles aan zijn mond. Powell schonk bij wijze van hint snel Bush’ glas vol. Deze keer was bij het ‘belangrijkste sociale evenement’ van Bush’ presidentschap niets aan het toeval overgelaten.

Maar bij een kleine verspreking in zijn welkomstwoord stond Bush het schaamrood op de kaken. Queen Elizabeth had al met tien Amerikaanse presidenten aan tafel gezeten, memoreerde Bush. En ze was er bij toen tweehonderd jaar declaration of independence gevierd werd. Wanneer? ‘In 17..’, begon de president, om er na een korte stilte ‘1976’ van te maken. De majesteit keek vervolgens ‘zoals alleen een moeder naar een kind kan kijken’, grapte Bush besmuikt tegenover een niet lachende Elizabeth.

Vervolgens vervolgde hij, geheel conform het protocol, zijn lofzang op de Brits-Amerikaanse relaties. Britse parlementen, zei Bush, ‘vestigden principes die leidend waren voor alle moderne democratieën’. ‘Denkers als Locke, Smith en Burke’ hebben laten zien dat ‘vrijheid het natuurlijk recht is van iedere man, vrouw en kind op aarde’ en Britse ontdekkingsreizigers ‘hielpen vrijheid naar veel landen te verspreiden, inclusief het onze’.

Vrij onschuldige woorden, geheel in lijn met de vrijheidsideologie die Bush’ presidentschap kenmerkt. Maar wie weet dat Bush in de ban is van een zonderlinge Britse wetenschapper die hem als natuurlijk opvolger van Winston Churchill beschouwt, ziet de woorden van de president toch anders. De naar eigen zeggen ‘reactionaire’ historicus Andrew Roberts werd op 28 februari met veel egards ontvangen op het Witte Huis nadat Bush diens werk A History of the English-Speaking Peoples Since 1900 had gelezen. Dit boek, een vervolg op Winston Churchills werk dat in 1900 ophoudt, beschrijft hoe de Engelssprekende wereld, vooral Groot-Brittannië, de VS en Australië, civiliseert en nog altijd behoedt voor totalitaire dreigingen. Alle mogelijke excessen (massamoorden, concentratiekampen en wat dies meer zij) worden door Roberts vergoelijkt voor de strijd om een beschaafdere wereld.

Het tijdschrift The New Republic lichtte de doopceel van de man die urenlang met Bush, vice-president Cheney en politiek adviseur Karl Rove in het Witte Huis van gedachten gewisseld heeft. Twee aardigheden: zijn politieke held is Lord Salisbury, die in Zuid-Afrika tijdens de Boerenoorlog de concentratiekampen bedacht, en in 2001 sprak Andrew Roberts bij de Springbok Club, een groep ultraconservatieve witte Zuid-Afrikanen en Rhodesiërs in Londen die pleit voor ‘herstel van de geciviliseerde Europese heerschappij over het Afrikaanse continent’. Roberts is een racist, concludeerde The New Republic, die openlijk gelooft in Angelsaksisch imperialisme en blanke superioriteit.

Roberts stond niet op de gastenlijst voor het staatsbanket met de koningin, maandagavond (dresscode: white tie). Onder de 134 gasten wel oud-minister Colin Powell. Mogelijk heeft die de president opnieuw kunnen behoeden voor onbeschaafd gedrag.

PETER VERMAAS

Advertisements

About this entry