Miljardair in het Witte Huis (Knack, 27 juni 2007)

Alleen als hij ‘de laatste mens op aarde’ was, zou hij een presidentiële kandidatuur overwegen, beweert de New Yorkse burgemeester Michael R. Bloomberg.

Peter Vermaas

‘Wat voor kans heeft een 1,70 meter lange Joodse, gescheiden miljardair om president te worden?’ antwoordde burgemeester Michael R. Bloomberg van New York vorig jaar op de vraag of hij geïnteresseerd was in een kandidatuur bij de verkiezingen van november 2008. Hij wilde maar zeggen: hij heeft niet bepaald de juiste antecedenten.

Maar het kandidatenveld bij de Republikeinen en de Democraten is voor de komende verkiezingen allesbehalve doorsnee. Bij de Democraten gaat de strijd vooralsnog tussen een vrouw (Hillary Clinton) en een zwarte kandidaat (Barack Obama) en bij de Republikeinen gooien een katholieke New Yorker van Italiaanse komaf (Rudy Giuliani) en een mormoon (Mitt Romney) hoge ogen.

Daar kan, moeten de adviseurs van burgemeester Bloomberg gedacht hebben, nog best een kleine, Joodse, gescheiden miljardair bij. De laatste twee jaar hebben zij in het geheim de grond bereid voor een onafhankelijke kandidatuur van de burgemeester. Ze lieten Bloomberg ver buiten New York toespraken over alle mogelijke onderwerpen houden om aan zijn ‘nationale profiel’ te werken en bestudeerden nauwkeurig gegevens van de verkiezingen in 1992, toen de rijke Texaan Ross Perot als onafhankelijke, derde kandidaat liefst 19 procent van de stemmen binnenhaalde.

Vorige week schreef Bloomberg zich uit als lid van de Republikeinse Partij. Hoewel hij een daadwerkelijke kandidatuur stelselmatig ontkent, werd deze administratieve handeling gezien als een eerste stap in de richting van een onafhankelijke race voor het Witte Huis. ‘Hoe meer mensen zich kandideren voor een politieke functie, hoe beter’, zei Bloomberg op een persconferentie. Maar desgevraagd zei hij ook dat hij tot het eind van zijn ambtstermijn (31 december 2009) burgemeester wilde blijven. Alleen als hij ‘de laatste mens op aarde’ was, dan zou hij een presidentiële kandidatuur overwegen.

Maar zijn registratie als ‘ independent’, voedt de speculaties. En niet zonder reden. Want één keer eerder zei Bloomberg zijn partijlidmaatschap op. Dat was in 2001, toen hij Rudy Giuliani wilde opvolgen als burgemeester van New York. De Democratische Partij, waarvan hij als uitgesproken liberaal al jaren lid was, had al zó veel kandidaten voor dat burgemeesterschap, dat hij onmogelijk door de voorrondes zou komen. Daarom stapte hij over naar de Republikeinen, verwierf namens die partij de nominatie en werd twee maanden na de dramatische aanslagen van 11 september verkozen tot Republikeinse burgemeester van het progressieve New York. In 2005 won hij met een overweldigende meerderheid een tweede termijn.

De twee campagnes financierde hij met totaal 155 miljoen dollar eigen geld. Volgens het zakenblad Forbes bezit de 65-jarige Bloomberg een dikke 5 miljard dollar. Dat vermogen vergaarde hij met de in 1981 opgezette onderneming Bloomberg LP, een bedrijf dat zich specialiseerde in software voor de financiële sector en uitgroeide tot een wereldomvattend media-imperium. ‘Ik zou willen voorstellen dat iedereen die meedoet aan verkiezingen, eerst miljardair wordt’, grapte hij eens. ‘Dat maakt het een stuk gemakkelijker.’

Zijn geld heeft hij ook gebruikt om pijnlijke ingrepen tijdens zijn burgemeesterschap te verzachten. Toen hij op 1 januari 2002 begon, erfde hij een begrotingstekort van 6 miljard dollar. Veel organisaties die door burgemeester Bloomberg gekort werden, kregen van de filantroop Bloomberg cheques toegestuurd ter compensatie. Op deze wijze verwierf hij grote populariteit en slaagde hij erin New York te leiden zonder de onder zijn voorganger Giuliani manifeste sociale en raciale onrust.

Een echte Republikein is Bloomberg nooit geworden. Hij is liberaal en pragmatisch, hij is voor het recht op abortus, voor het homohuwelijk en voor strenge wapenwetten. Hij spreekt over de beroerde gezondheidszorg, over immigratie en sociale zekerheid en hij profileerde zich met een van de strengste antirookwetten van het land, verbood ongezonde transvetten in de horeca en heeft een ambitieus plan omarmd om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

Het is een ‘verademing’, schreef The New York Times vorige week, dat Bloomberg niet meer hoeft te doen alsof hij Republikein is. Het is evenwel te hopen, aldus de krant, dat hij als presidentskandidaat niet een ‘ spoiler’ wordt, zoals de Groenenkandidaat Ralph Nader die in 2000 de Democraat Al Gore van het presidentschap weerhield.

Maar ingewijden verwachten dat Bloomberg uiteindelijk te loyaal is aan de Democraten om de kansen van Clinton of Obama te verpesten. Hij zal bovendien alleen meedoen als hij er bijna zeker van is dat hij de race kan winnen. Dat zal hem zo’n 500 miljoen dollar gaan kosten.

Advertisements

About this entry