Iedereen tegen Hillary (De Groene Amsterdammer, 9 november 2007)

In Michigan kunnen Democraten bij de voorverkiezingen slechts kiezen voor Hillary Clinton. De rest van de kandidaten doet niet mee.

NEW YORK – Het duurt nog precies een jaar voordat Amerika naar de stembus gaat, maar over drie maanden staat al vast welke Democraat het op 4 november 2008 opneemt tegen welke Republikein. Dat is vroeger dan ooit. De nu al intensieve campagne voor de voorverkiezingen zal na ‘Mega Super Tuesday’ op 5 februari moeiteloos overgaan in een schier eindeloze en kostbare presidentscampagne. En daar is niet iedereen even gelukkig mee.

Terwijl de publieke campagnes zich inmiddels toespitsen op een strijd van iedereen – Republikeinen én Democraten – tegen Hillary Clinton, binden de kandidaten achter de schermen de strijd aan met het hopeloos gecompliceerde en steeds gecompliceerder wordende Amerikaanse kiesstelsel.

Sinds jaar en dag vinden de eerste voorverkiezingen plaats in Iowa en het nietige New Hampshire, maar als het aan de politieke leiding van enkele grotere staten ligt, komt daar volgend jaar verandering in. Staten als Michigan, Florida en Californië vinden de onevenredig grote invloed van Iowa en New Hampshire op de uiteindelijke kandidaatstelling niet langer acceptabel. Want wie in New Hampshire wint, neemt het momentum en de positieve aandacht mee naar de andere staten, wat daar weer versterkend werkt.

Neem 2004. Toen ging maandenlang de Democratische kandidaat Howard Dean voorop in alle landelijke peilingen, maar in New Hampshire maakte hij geen schijn van kans tegen senator John Kerry, die uiteindelijk de Democratische kandidatuur won.

De grotere staten willen meer invloed en hebben hun voorverkiezingen nu vervroegd. Michigan was daarin het extreemst: al op 15 januari zal in deze staat door zowel Democraten als Republikeinen gestemd worden. Maar Democraten hebben in Michigan niet veel te kiezen. Vijf van de zeven Democratische kandidaten hebben zich uit protest in deze staat van de kieslijst laten halen. In Michigan kan nu alleen gestemd worden op Hillary Clinton en de kansloze outsider Chris Dodd. Democraten en Republikeinen zullen bovendien in het geheel geen campagne voeren in Michigan. Ook aan de belangrijke staat Florida, waar op 29 januari gestemd wordt, zal het reizend kandidatencircus uit protest tegen de vervroegde verkiezingen voorbijgaan.

Dat Hillary Clinton wél verkiesbaar is in Michigan en de rest van de kandidaten niet, is een pesterijtje van vooral Barack Obama en John Edwards. Zij willen niet dat de staat, die waarschijnlijk toch wel door Clinton gewonnen wordt, een glansrijke zege wordt die tot een domino-effect leidt, zoals destijds met Kerry vanuit New Hampshire. Zonder competitie kan niemand de onherroepelijke zege van Clinton in Michigan echt serieus nemen – waarmee de staat zichzelf alsnog in de voet schiet en voor de uiteindelijke kandidaatstelling nu helemaal geen rol meer speelt.

Iowa en New Hampshire zijn kleine overzichtelijke staten, waar de meeste kandidaten de afgelopen jaren volop geïnvesteerd hebben in een goed geolied campagnebedrijf. Op een verplaatsing van het circus naar Michigan zit niemand te wachten. ‘In deze vroege staten spelen issues een belangrijkere rol dan geld, roem en advertenties’, voegde een medewerker van John Edwards daar enigszins vals aan toe. ‘Kiezers willen en verdienen een kandidaat die echte mensen vertegenwoordigt, en niet de belangen van grote bedrijven’, sneerde hij richting Hillary Clinton.

Inmiddels is de voorverkiezing in Iowa – een zogeheten ‘caucus’ – vervroegd naar 3 januari en in New Hampshire wordt overwogen om Michigan alsnog af te troeven en al op 8 januari met primaries te komen.

PETER VERMAAS

Advertenties

About this entry