Merry wives (De Groene Amsterdammer, 25 april 2008)

Polygamisten in Utah

HILDALE/COLORADO CITY – Wie in het zuiden van Utah vanaf de Interstate 15 linksaf de sr59 opgaat, heeft het gevoel op weg te zijn naar het einde van de wereld. Ingesloten door de Grand Canyon aan de ene kant en het Zion National Park aan de andere kant, wonen hier aan de rand van Arizona ongeveer zevenduizend mensen in een van de grootste polygame gemeenschappen van de Verenigde Staten.

Anders dan de ranch in Eldorado (Texas), waar twee weken geleden 416 kinderen werden weggehaald omdat de politie vermoedt dat op grote schaal misbruik is gepleegd, zijn de zustersteden Hildale en Colorado City gemakkelijk toegankelijk. Sinds de jaren dertig liggen in dit onbarmhartige rotslandschap de roots van de Fundamentalist Church of Jesus Christ Latter Day Saints (flds), een afsplitsing van de reguliere mormonenkerk in Salt Lake City. Er is een hotel, een benzinestation en een restaurantje – The Merry Wives Café – waar meisjes met spijkerrokken tot op hun sneakers zwijgend de bediening verzorgen.

Ondanks de buitensporig grote huizen – met hun lange balustrades en vele deuren lijken ze meer op motels – ziet het er armoedig uit. De meeste wegen zijn onverhard en de lagere school staat bijkans op instorten. Profeet Warren Jeffs, die sinds vorig jaar vastzit vanwege het arrangeren van huwelijken met minderjarigen, had het niet zo op onderwijs.

Maar afgezien van de sociaal-economische en geografische ongemakken zijn de polygamisten van Jeffs in Utah aanzienlijk beter af dan in hun nieuwe hoofdkwartier in Texas. Dat komt deels door de lange geschiedenis van polygamie in de mormonenstaat, maar ook door de numerieke overmacht die ze in hun enclave in Hildale en Colorado City hebben. Slechts één keer, in 1953, is er op grote schaal opgetreden. Sindsdien zijn de mormoonse fundamentalisten hier met rust gelaten. Mormonen zijn ondanks de freedom of religion zelf jarenlang om hun excentrieke geloof vervolgd en daarom niet erg happig om in hun eigen staat een afsplitsing van hun kerk aan te pakken.

De officiële kerk in Salt Lake City, die in 1890 polygamie afschafte om Utah te kunnen laten toetreden tot de Verenigde Staten, voelt geen enkele verantwoordelijkheid, zegt hulpverlener Shannon Price, die opvang verzorgt voor de onontkoombaar overtollige jongens uit de flds-kerk. ‘Het is alsof je de katholieken vraagt verantwoordelijkheid voor de protestanten te nemen.’ Maar, zegt ze: tussen kerk en staat is in Utah nogal wat overlap. ‘Officieel is het gescheiden, maar ze zijn allemaal lid van die grote fijne mormonenfamilie.’

De voor Amerikanen heilige directe democratie verhoudt zich soms maar moeilijk met die scheiding van kerk en staat. Want hoewel Price, die een verre nicht van Warren Jeffs is, zegt wel degelijk bewijs te hebben dat ook hier in het zuiden van Utah kinderen misbruikt worden, is het hoegenaamd onmogelijk daar iets mee te beginnen. De lokale sheriff, de burgemeester en alle andere lokale autoriteiten zijn gekozen door en uit de bevolking en zijn dus evengoed lid van de flds-kerk. Zij zijn, zo bleek in het verleden al enige keren, in de eerste plaats loyaal aan de kerk en de lokale profeet. Zo bezien is het een raadsel waarom de groep van profeet Warren Jeffs het risico nam om ten dele naar vijandige grond in Texas te verhuizen.

PETER VERMAAS

 

Advertisements

About this entry