De terrorist Mandela (De Groene Amsterdammer, 4 juli 2008)

90 JAAR EN NIET MEER VERDACHT

NEW YORK –  Op de dag dat Nelson Mandela in Londen verklaarde zich terug te trekken uit het publieke leven besloot de Amerikaanse Senaat dat hij voortaan vrij naar de Verenigde Staten mag reizen. Als hij nog wil, tenminste.

Terwijl de voormalige Zuid-Afrikaanse president vorige week in de Britse hoofdstad gehuldigd werd met concerten en staatsbanketten ter gelegenheid van zijn aanstaande negentigste verjaardag, lag in Washington een voorstel op tafel van onder anderen senator John Kerry uit Massachusetts om Mandela, veertien jaar nadat hij de eerste vrije verkiezingen in Zuid-Afrika won, dan eindelijk maar eens van de officiële ‘terrorist watch list’ te halen. Tegelijk besloot de senaat om het African National Congress (ANC) niet langer als terroristische organisatie te beschouwen, zodat ook leden van het huidige kabinet van Zuid-Afrika zonder problemen langs de Amerikaanse douane kunnen.

Toen Mandela eerder dit jaar op bezoek in de VS kwam, moest minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice zoals altijd speciale goedkeuring verstrekken om de icoon van de anti-apartheidsstrijd bij de grens binnen te laten. Dat vond ze, zei ze deze keer, best ‘beschamend’. Ook als haar Zuid-Afrikaanse ambtsgenoot in Amerika op bezoek kwam, moest ze zo’n waiver verstrekken. Ze riep het Congres op hier iets aan te doen.

Volgens Kerry is met het besluit van vorige week een ‘grote schande’ uit de Amerikaanse boeken verdwenen. Een ‘great leader’ behoort tenslotte geen persona non grata te zijn. Maar of, zoals ook Kerry zegt, de soms wat moeizame verhoudingen tussen het ANC en de Verenigde Staten hiermee direct opgeklaard zijn, is de vraag. Veel Zuid-Afrikanen zijn niet vergeten dat vice-president Dick Cheney als lid van het Huis van Afgevaardigden in 1986 tegen een resolutie stemde die opriep tot de vrijlating van Nelson Mandela. Iets waaraan de voormalige Zuid-Afrikaanse president zelf Cheney in 2002, aan de vooravond van de oorlog in Irak, nog eens fijntjes herinnerde. Mandela noemde de Amerikaanse vice-president daarbij een ‘dinosaurus’.

In 2000 nog zei Cheney ‘geen enkel probleem’ te hebben met zijn stem tegen de vrijlating van Mandela. ‘We zagen het ANC destijds nu eenmaal als terroristische organisatie’, voegde hij daaraan toe.

Verwacht wordt dat het Witte Huis van Bush en Cheney deze week met de door de Senaat voorgestelde wet akkoord zal gaan.

PETER VERMAAS

Advertisements

About this entry