Belaste preken (De Groene Amsterdammer, 3 oktober 2008)

DOMINEES OP CAMPAGNE

NEW YORK – Christenen die op Barack Obama stemmen, lijden aan ‘ernstige morele schizofrenie’. Dat vindt dominee Ron Johnson van Living Stones Church in Crown Point, Indiana. De standpunten die de Democratische presidentskandidaat heeft op het gebied van abortus en homorechten ‘staan lijnrecht tegenover Gods waarheid, zoals geopenbaard in de Bijbel’, zei Johnson afgelopen zondag in zijn kerk.

Wát de conservatieve dominee zei, was geen verrassing: Obama is voor het recht op abortus en steunt samenlevingscontracten voor homokoppels. Dát de dominee het zei, en dat hij ook nog eens journalisten bij zijn kerkdienst had uitgenodigd, was een daad van verzet. Samen met 32 andere dominees en ondersteund door de lobbygroep Alliance Defense Fund (ADF) probeert hij een debat uit te lokken over de vrijheid van meningsuiting van predikanten.

Kerken hoeven in de Verenigde Staten geen belasting te betalen, maar daar staat tegenover dat ze zich politiek niet mogen uitspreken. Als privé-persoon kunnen dominees een steunbetuiging aan een politieke kandidaat geven – en dat doen velen – maar in hun kerk moeten ze neutraal blijven. Die interpretatie uit 1954 van een van de artikelen van de belastingwetgeving wil de ADF ter discussie stellen. ‘Dominees hebben een grondwettelijk recht om zich vanaf de kansel uit te spreken over bijbelse waarheden zonder angst of vervolging’, ronkte ADF-advocaat Erik Stanley zondag.

De altijd om liquiditeit verlegen zittende Amerikaanse belastingdienst, de Internal Revenue Service (IRS), heeft direct inspecteurs op de kerken afgestuurd om te bepalen of de preken inderdaad tegen de wet ingaan en of de kerken alsnog belast kunnen worden. Een aantal van de 33 dominees sprak zich expliciet uit voor de Republikeinse kandidaat John McCain, anderen, zoals Johnson, durfden dat net niet, maar lieten er geen twijfel over bestaan dat de Democratische kandidaat hun zegen niet zal krijgen.

Nota bene het kerkgenootschap waarvan Barack Obama tot voor kort lid was, de United Church of Christ, kwam vorig jaar in problemen, toen Obama tijdens de nationale jaarvergadering van de kerk een toespraak had gehouden. De presidentskandidaat sprak over politieke thema’s als gezondheidszorg en de oorlog in Irak, waarmee de kerk volgens de IRS ‘mogelijk bij politieke activiteiten betrokken was’. Na onderzoek concludeerde de IRS niettemin dat de toespraak door de beugel kon en dat de Obama-folders niet ín het conventiecentrum, maar net erbuiten waren verspreid. Ook zijn kerk hoeft nog steeds geen belasting te betalen.

Met de uitgesproken steunverklaringen van afgelopen weekend zal dat lastiger worden. Bovendien hebben de in veel gevallen vermogende dominees direct een andere discussie losgemaakt. David Silverman, woordvoerder van American Atheists: ‘Waarom betalen dominees eigenlijk geen belasting? Er zijn meer kerken in dit land dan pizzeria’s en geen kerk betaalt grondbelasting, zelfs als ze niets doen om de gemeenschap te helpen. In deze tijd van economische onzekerheid hebben de mensen het recht op de laagste en eerlijkste belastingheffing mogelijk, en ik denk dat we zouden moeten beginnen met het belasten van kerken.’ PETER VERMAAS

Advertisements

About this entry