Bill de Bommengooier (De Groene Amsterdammer, 21 november 2008)

DE TERRORIST SPREEKT

WASHINGTON – ‘Billie Ayers heeft nooit excuses aangeboden’, meldt een tekst die een demonstrant maandagavond voor de deur van een kerkgebouw in hartje Washington omhoog houdt. Hij is een ‘moordenaar’ staat op een ander bord. Alleen vanwege ‘vormfouten’, meldt een derde demonstrant in de winterkou, is hij nooit veroordeeld.

Als Sarah Palin het tijdens de verkiezingscampagne niet over Joe the Plumber had, dan sprak ze over Bill de Bommengooier, de ‘terrorist’ die volgens haar al jaren maatjes was met Barack Obama. In de jaren zestig was Ayers oprichter van de Weather Underground, een radicale antioorlog-actiegroep die bommen liet ontploffen bij het Capitol, het Pentagon en het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Veel schade, geen slachtoffers. Hij organiseerde ooit in Chicago een koffieochtend toen Obama een eerste gooi deed naar een Senaatszetel in Illinois en hij zat met Obama in het bestuur van een stichting. Munitie genoeg voor de Republikeinen om Obama’s beoordelingsvermogen ter discussie te stellen.

De hele campagne hield Ayers zich stil, inmiddels is hij overal. Eerst liet hij zich vorige week op televisie interviewen door het showprogramma Good Morning America. Vanavond spreekt hij zo’n tweehonderd man toe in de stad waar het gezin Obama binnenkort het Witte Huis betrekt. Over onderwijs.

De bijeenkomst was al een half jaar geleden gepland om een van de boeken van de progressieve onderwijskundige van de Universiteit van Illinois onder de aandacht te brengen. ‘Ik had gerekend op een kringgesprek met tien man’, lacht Ayers aan het begin van de avond. Maar als ‘toevallige en onwillige beroemdheid’, zoals hij het zelf noemt, trekt hij volle zalen. Die krijgen een bevlogen verhaal over ‘het recht van een kind op zelfontplooiing’ en een ietwat ongrijpbare toekomstvisie op onderwijs (‘onderwijs in een democratie is een meritocratie’). De mensen die gekomen waren voor een felle repliek op de aantijgingen van Palin bladeren uit verveling in de liedboeken die klaar liggen in de kerkbankjes.

Uiteindelijk gaat hij overstag. Natuurlijk kende hij Obama. ‘Maar zoals miljoenen anderen zou ik willen dat ik hem nu beter zou kennen’, zegt hij. De laatste maanden was hij stil, omdat hij weigerde mee te doen aan de ‘soundbite-cultuur waarin je in dertig seconden een grote leugen moet rechtzetten’, zegt hij. ‘George Orwell lanceerde in zijn boek 1984 het fenomeen two minutes of hate. Hij had een aardige verbeeldingskracht, maar Fox News had zelfs Orwell niet kunnen verzinnen. 24 uur haat per dag!’

Met zijn ribfluwelen jasje, warrige haar en minuscule oorbelletje ziet de professor eruit als een voormalige straatvechter op zoek naar establishment. Maar anders dan Joschka Fischer of Daniel Cohn-Bendit in Europa bleek tijdens deze campagne weer eens dat een activistisch verleden in de Verenigde Staten bepaald niet tot aanbeveling strekt. En Bill Ayers was niet eens zélf de kandidaat.

‘Sorry, maar ik ben in de jaren zestig opgegroeid’, laat hij zich halverwege de avond ontvallen. Geschrokken kijkt hij in de snorrende camera’s. ‘Ai, nu doe ik het toch: excuses aanbieden.’

PETER VERMAAS

Advertisements

About this entry